Opis zabiegu
Rekonstrukcja onkologiczna to dział chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej zajmujący się odtworzeniem tkanek, narządów i struktur anatomicznych usuniętych lub zniszczonych wskutek leczenia nowotworowego. Najczęściej dotyczy rekonstrukcji piersi po mastektomii, ale obejmuje również odtworzenie głowy i szyi po resekcjach onkologicznych, kończyn po amputacjach, powłok brzusznych i krocza. Chirurg plastyczny ściśle współpracuje z onkologiem, chirurgiem onkologicznym i radioterapeutą, tworząc zintegrowany plan leczenia.
Kiedy warto rozważyć zabieg?
Rekonstrukcja onkologiczna jest wskazana u każdej pacjentki lub każdego pacjenta po zabiegu onkologicznym, który spowodował utratę lub istotną deformację tkanek. Nie ma górnej granicy wiekowej – decydują ogólny stan zdrowia, zaawansowanie choroby i motywacja pacjenta. Rekonstrukcję piersi można przeprowadzić bezpośrednio podczas mastektomii (rekonstrukcja natychmiastowa) lub w dowolnym momencie po zakończeniu leczenia onkologicznego (rekonstrukcja odroczona). Decyzja o terminie i metodzie podejmowana jest wspólnie przez cały zespół terapeutyczny.
Jak przebiega operacja?
Metoda operacyjna zależy od rodzaju i zakresu resekcji onkologicznej, stanu tkanek po ewentualnej radioterapii, budowy ciała pacjenta i jego preferencji. W rekonstrukcji piersi stosuje się implanty silikonowe, ekspandery tkankowe lub autologiczne płaty tkankowe – najczęściej DIEP (z tkanki brzucha), płat LD (z mięśnia najszerszego grzbietu) lub płat TRAM. Rekonstrukcje głowy i szyi wymagają często mikrochirurgicznych płatów wolnych z odległych okolic ciała, przenoszonych z zachowanym własnym unaczynieniem.
Jak się przygotować?
Przygotowanie do rekonstrukcji onkologicznej jest wieloetapowe. Chirurg szczegółowo omawia dostępne metody, ich zalety i ograniczenia, a następnie ustala optymalny plan leczenia w porozumieniu z onkologiem. Niezbędna jest ocena ogólnego stanu zdrowia, badania obrazowe i laboratoryjne oraz niekiedy konsultacja kardiologiczna. Palenie tytoniu musi być wyeliminowane co najmniej sześć tygodni przed operacją. Pacjent powinien być psychicznie przygotowany na wieloetapowość procesu, który może wymagać kilku operacji poprawkowych.
Rekonwalescencja
Czas i przebieg rekonwalescencji zależą od wybranej metody rekonstrukcji. Hospitalizacja trwa od dwóch do pięciu dni. Dreny usuwa się po kilku dniach. Pełna aktywność fizyczna możliwa jest po sześciu do ośmiu tygodniach. W przypadku płatów autologicznych ważne jest obserwowanie ukrwienia płata w pierwszych dobach. Rehabilitacja, szczególnie po rekonstrukcjach głowy i szyi lub kończyn, jest niezbędnym elementem powrotu do sprawności. Psychologiczne wsparcie w procesie leczenia ma ogromne znaczenie dla jakości życia pacjenta.
Rezultaty
Rekonstrukcja onkologiczna nie tylko przywraca wygląd ciała po leczeniu raka, ale przede wszystkim odbudowuje poczucie integralności cielesnej, własnej kobiecości lub męskości i wpływa głęboko na psychologiczny dobrostan pacjenta. Efekty są trwałe, choć niekiedy wymagane są dodatkowe zabiegi korygujące – rekonstrukcja brodawki sutkowej, korekcja symetrii lub poprawa blizn. Dr Miśkiewicz prowadzi pacjentów przez cały wieloetapowy proces rekonstrukcji, zapewniając ciągłość i spójność leczenia od pierwszej konsultacji do ostatniego zabiegu poprawkowego.